ก้องวัลเลย์ : Coffee Co-Creation

จากเหนือสู่ใต้ จากยอดดอยสู่ดินแดนร้อยหุบเขา โรบัสต้า กาแฟใต้รสเข้มที่อยู่ในใจคนไทยมากยาวนาน ผลผลิตโรบัสต้า กว่า 70% ในตลาดเมืองไทย มาจากชุมพร

เราเดินทางลงใต้ไปไกลกว่าชุมพร เพื่อกระบวนการมีส่วนร่วมของกาแฟโรบัสต้าภาคใต้ มีโอกาสดีที่เราไปพบกับ พี่ก้อง สุพจน์ กรประสิทธิ์วัฒน์ ผู้เชื่อมโยงกาแฟโรบัสต้าในนามกาแฟก้องวัลเลย์

พี่ก้องเล่าให้เราฟังถึงสถานการณ์กาแฟภาคใต้ โดยเฉพาะระนองและชุมพร กาแฟของทั้งสองจังหวัด เป็นกาแฟที่มีส่วนร่วมโดยสหกรณ์ เกษตรกร และแบรนด์กาแฟต่างๆ

“ในซองหนึ่งมันไม่มีอะไรเลย มันมีกาแฟสำเร็จรูปอยู่แค่ 10% ก็แค่ 2 กรัมเอง มีสารความหวานแทนน้ำตาล มีเจือสีแต่งกลิ่นสังเคราะห์ ถ้ามาคำนวณดูแล้วมันตกกาแฟกิโลตั้งสอง สามพันบาท ทั้งๆ ที่เกษตรกรปลูกได้กิโลละสี่สิบ ห้าสิบบาทเอง” พี่ก้องอธิบายถึงภาพมายากาแฟ ที่ความตั้งใจของเกษตรกรโรบัสต้าภาคใต้ ถูกซ่อนไว้อยู่ในกาแฟทุกซอง

ความสัมพันธ์ของเกษตรกรและสหกรณ์ มีจุดเริ่มต้นมาจากความตั้งใจที่จะสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน ภาครัฐเริ่มแผนงาน สร้างสหกรณ์ รวมกลุ่มเกษตรกร ให้ความรู้ ให้ต้นกล้า รับซื้อ แปรรูป ส่งมอบเมล็ดกาแฟให้กับลูกค้าที่ต้องการ สหกรณ์สร้างรายได้ให้คนในชุมชนถ้วนหน้า แต่เมื่อถึงจุดหนึ่ง ก็เกิดคำถามว่า สิ่งที่เคยสร้างรายได้ให้กับชุมชน ถ้าวันหนึ่งทิศทางลมเปลี่ยนผัน ช่องทางรายได้หลักที่เคยมี “ถ้า” ไม่มี ทั้งองคาพยพ จะทำอย่างไร

“โลกนี้คือละคร เกษตรกรทุกคน ไม่เคยได้ดื่มกาแฟของตัวเองเลย ไม่เคยได้ตั้งราคากาแฟเอง แล้วก็สร้างวาทะกรรมสวยๆ ว่าให้คนปลูกทั้งโลกว่า “เกษตรกร” พวกเขาไม่ใช่เกษตรกร พวกเขาคือเกษตรกรรม คือ กรรมของคนทำเกษตร”

พี่ก้องพูดถึงอีกประเด็นที่น่าสนใจ คือ คนไทยเรา ไม่เข้าใจ ว่าเกษตรกรจริงๆ แล้ว ไม่ได้มีหน้าที่แค่เพาะปลูก แต่เกษตกรคือคนที่เข้าใจ วางแผน และดูแลผลผลิตทั้งหมด ดังนั้นคำว่าเกษตรกรจึงมีหลายมิติ

ตัวพี่ก้องเอง แม้ไม่ใช่คนปลูกกาแฟ แต่เขาก็ยังคิดว่า ตัวเขาเองเป็นเกษตรกรในหน้าที่ที่ต่างออกไป ตามพระราชดำรัส ของในหลวงรัชกาลที่ 9

“วันหนึ่ง ผมได้มีโอกาสเห็นพระราชดำรัสในหลวงรัชกาลที่ 9 แค่ประโยคสั้นๆ ประโยคเดียวว่า…

อาชีพเกษตรกรนี้กว้างขวางมาก ครอบคลุมตั้งแต่กระบวนการเตรียมการ กระบวนการเพาะปลูก กระบวนการดูแลรักษา กระบวนการเก็บเกี่ยว กระบวนการการจัดการ กระบวนการแปรรูป กระทั่งกระบวนการตลาด…

ปัญหาใหญ่คือเราไม่เข้าใจว่ามันคืออะไร เรามีของต้นทางที่เราไม่เคยจัดการอะไรได้ เราตกอยู่ในภาวะเกษตรกรรม”

จากปัญหาที่พบเจอ พี่ก้องจึงเริ่มรวมกลุ่มเพื่อนๆ เกษตรกร ในนามของ “กาแฟก้องวัลเลย์” เพื่อร่วมกันสร้าง “แรงรวมมือ” ซึ่งเป็นความหมายที่แท้จริงของ… สหกรณ์

“ใครเก่งสุดในเรื่องปลูกกาแฟ คนปลูกไง คนที่ปลูกมาสี่สิบห้าสิบปีอยู่แล้ว แต่เรื่องจัดการ แปรรูป การตลาด เขาไม่เข้าใจ พวกเขามองกาแฟอีกมุมหนึ่ง ว่าเป็นพืชเศรษฐกิจ พวกกลุ่มทุนถ้าเขาอยากได้ถั่ว เขาก็ปลูกถั่ว กาแฟเขายังไม่รู้จักคืออะไร เขาคิดอยู่อย่างเดียวว่า ไปปลูก ถึงเวลาเก็บลูก ถึงเวลาไปตาก ตลาดโลกอ้างมาให้อย่างนี้ นี่คือกาแฟในมุมมองของเกษตรกรรม ในมุมมองของเกษตรกร ตั้งแต่เตรียมการ ยันการตลาด กาแฟที่ดี คืออะไร”

ปัจจุบันแทนที่จะใช้ระบบเดียวกับสหกรณ์อื่นๆ ก้องวัลเลย์ (แอนด์ เฟรนด์)  พากาแฟโรบัสต้าไทยของกลุ่ม มุ่งสู่ตลาดที่ใช่ ตลาดที่เกษตรกร สามารถรับรู้ได้จากผู้ซื้อ ไปจนถึงคนดื่มกาแฟ ที่ๆ ทุกคนรับรู้ได้ถึงความเข้าใจในคำว่า “กาแฟที่ดี”

ตุลานี้ SB ชุมพร ชวน “เกษตรกรกาแฟ” จากทั้งภาคเหนือ และภาคใต้ สหกรณ์ต่างๆ นายกสมาคมกาแฟพิเศษไทย และคนทำกาแฟหลากหลายแนวคิด มาร่วมกันแบ่งปันประสบการณ์ เพื่อมองไปถึงอนาคตของกาแฟโรบัสต้าไทย ในกระบวนการ Coffee Co-Creation

งานสัมมนา SB’19 Oceans and Beyond ที่จัดขึ้นที่จังหวัดชุมพรครั้งนี้ คือการรวมตัวกันเพื่อการเรียนรู้และแบ่งปันความรู้ระหว่างนักคิดระดับโลกและนักทำระดับตำนานของบรรดานักสร้างแบรนด์ที่ให้ความสำคัญกับความรับผิดชอบทางสังคม ไม่ใช่เพียงการมาให้ความรู้ แต่ทั้งมาเรียนรู้จากชุมชนด้วย จึงเป็นการบูรณาการที่สำคัญสำหรับแบรนด์ที่ต้องการมีส่วนพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน และหนึ่งในหัวข้อเสวนาที่เราอยากแนะนำคือ ทริป Coffee Co-Creation และ The Future of Robusta

มาร่วมเรียนรู้จากเกษตรกรกาแฟ เหนือจรดใต้ ร่วมไปกับเรา

ซื้อบัตร Early Bird พร้อมส่วนลด 20% ก่อนหมดเขตสิ้นเดือนสิงหาคมที่ http://go.eventpop.me/SB19

#SustainableBrands #SB19 #SB19OceannBeyonds